DPP, EPD ve LCA farkları üreticiler açısından özellikle Dijital Ürün Pasaportu hazırlığı sırasında önem kazanır. Bu üç araç birbiriyle bağlantılıdır ancak aynı amaca ve çıktıya sahip değildir.
LCA çevresel etkileri hesaplar. EPD bu sonuçları doğrulanmış bir çevresel beyanla yayımlar. DPP ise ürünün çevresel, teknik ve mevzuatsal bilgilerini dijital olarak yönetir.
DPP, EPD ve LCA farkları doğru anlaşılmadığında mevcut çevresel çalışmaların DPP’nin tamamını karşıladığı düşünülebilir. Oysa LCA ve EPD, Dijital Ürün Pasaportunun yalnızca çevresel veri bölümüne katkı sağlar.
|
Kavram |
Temel amaç |
Ana çıktı |
|
LCA |
Yaşam döngüsü çevresel etkilerini hesaplamak |
Teknik çevresel etki sonuçları |
|
EPD |
LCA sonuçlarını standart ve doğrulanmış biçimde açıklamak |
Çevresel Ürün Beyanı |
|
DPP |
Ürün verilerini yaşam döngüsü boyunca dijital olarak yönetmek |
Güncellenebilir dijital ürün kaydı |
Bu ayrım önemlidir. Üreticinin sahip olduğu bir LCA raporu veya EPD, DPP hazırlığının belirli bir bölümünü karşılayabilir ancak ürünün tüm teknik ve mevzuatsal verilerini içermez.
Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, yani LCA, bir ürünün hammaddeden üretime, kullanımdan geri dönüşüm veya bertarafa kadar çevresel etkilerini hesaplar.
Çalışmanın kapsamına göre iklim değişikliği, enerji ve su kullanımı, kaynak tüketimi, atık oluşumu ve farklı çevresel etki kategorileri değerlendirilebilir.
Uygun kapsam ve veri kalitesi sağlandığında LCA sonuçları DPP’ye aktarılabilir. Ürün karbon ayak izi, enerji kullanımı, su tüketimi ve kullanım ömrü sonu senaryoları buna örnektir.
Ancak çalışmanın:
gerekir.
Üreticiler Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi çalışmalarını yalnızca raporlama için değil, ürün geliştirme ve çevresel iyileştirme kararlarında da kullanabilir.
Çevresel Ürün Beyanı, yani EPD, LCA sonuçlarını belirli standartlar ve ürün kategori kuralları doğrultusunda yayımlayan çevresel dokümandır.
EPD hazırlanırken ürün kapsamı tanımlanır, üretim verileri toplanır, yaşam döngüsü modeli oluşturulur ve sonuçlar bağımsız doğrulamaya sunulur.
DPP, EPD ve LCA farkları bu noktada daha belirgin hâle gelir. EPD’nin odağı çevresel performanstır. DPP ise çevresel sonuçlara ek olarak şu bilgileri içerebilir:
Bu nedenle bir Çevresel Ürün Beyanı, DPP’nin çevresel veri bölümünü destekleyebilir ancak pasaportun tamamının yerine geçmez.
Dijital Ürün Pasaportu, ürün, bileşen veya malzemeye ait bilgilerin yapılandırılmış dijital ortamda tutulduğu ürün kimlik kaydıdır.
Ürün üzerindeki QR kod, NFC etiketi veya başka bir veri taşıyıcısı, fiziksel ürün ile dijital kayıt arasında bağlantı kurar. Ancak QR kod tek başına DPP değildir. Asıl gereklilik, kodun arkasındaki verilerin doğru, güncel ve erişilebilir olmasıdır.
DPP’nin temel yasal çerçevesi Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Tüzüğü kapsamında oluşturulmuştur. Kesin veri alanları ve uygulama koşulları ürün gruplarına özel düzenlemelerle belirlenecektir. Tüzüğün resmi metnine EUR-Lex üzerinden ulaşılabilir.
Hayır. EPD, DPP’nin yerine geçmez.
Mevcut bir EPD şu koşullarda DPP hazırlığına katkı sağlayabilir:
EPD eskiyse, ürün reçetesi değişmişse veya gerekli veri seviyesi farklıysa güncelleme ya da yeni bir çevresel çalışma gerekebilir.
Ürün karbon ayak izi, tanımlanmış yaşam döngüsü sınırları içindeki sera gazı emisyonlarını karbondioksit eşdeğeri olarak gösterir.
Bu sonuç DPP’de sayısal gösterge, doğrulanmış rapor bağlantısı veya EPD sonucu olarak sunulabilir.
Bununla birlikte tek bir karbon değeri yeterli olmayabilir. Sistem sınırı, veri yılı, üretim tesisi, elektrik emisyon faktörü, geri dönüştürülmüş içerik yaklaşımı ve kullanım ömrü sonu senaryosu da açıklanmalıdır.
Ayrıca kurumsal karbon ayak izi ile ürün karbon ayak izi karıştırılmamalıdır. Kurumsal hesaplama şirket faaliyetlerini kapsarken DPP, belirli ürünle ilişkilendirilebilir verilere ihtiyaç duyar.
En doğru yöntem, çevresel verileri yalnızca PDF olarak saklamak yerine yapılandırılmış ve makine tarafından okunabilir alanlar hâlinde yönetmektir.
EPD verileri DPP’ye şu yöntemlerle aktarılabilir:
Böylece veriler farklı dijital sistemlerle daha kolay paylaşılabilir ve güncellenebilir.
DPP, EPD ve LCA çalışmalarını ayrı veri adaları olarak yürütmek tekrar eden işlere ve uyumsuz sonuçlara neden olabilir.
Ürün adı, ürün kodu, reçete, üretim tesisi ve tedarikçi bilgileri tüm çalışmalarda tutarlı olmalıdır. Ürün reçetesi değiştiğinde yalnızca teknik föy değil, LCA modeli, EPD geçerliliği ve DPP kaydı da gözden geçirilmelidir.
Bu süreç döngüsel ekonomi yaklaşımıyla birlikte yönetildiğinde ürün tasarımı, malzeme seçimi, tamir ve geri dönüşüm kararları aynı veri altyapısıyla desteklenebilir.
DPP, EPD ve LCA farkları temel olarak amaç, kapsam ve güncelleme biçiminden kaynaklanır.
LCA çevresel etkileri hesaplayan teknik yöntemdir. EPD, LCA sonuçlarının standartlaştırılmış ve doğrulanmış biçimde yayımlandığı çevresel beyandır. DPP ise ürünün çevresel, teknik ve mevzuatsal verilerini yöneten dinamik dijital kayıttır.
Bir EPD, DPP’nin tamamını karşılamaz. Bununla birlikte güncel ve doğrulanmış LCA veya EPD verisine sahip üreticiler, Dijital Ürün Pasaportu hazırlığında önemli bir avantaj elde eder.
İlk adım, mevcut çevresel verilerin ürün kimliği, kapsamı, güncelliği ve dijital kullanılabilirliği açısından değerlendirilmesidir.
LCA çevresel etkileri hesaplar, EPD bu sonuçları doğrulanmış biçimde yayımlar, DPP ise daha geniş ürün verilerini dijital olarak yönetir.
Hayır. EPD yalnızca DPP’nin çevresel performans bölümüne veri sağlayabilir.
Her ürün için geçerli genel bir EPD zorunluluğu yoktur. Gereklilik ürün grubuna özel mevzuata bağlıdır.
DPP’de çevresel etki sonuçları talep ediliyorsa LCA veya uygun başka bir hesaplama yöntemi gerekebilir.
Evet. Ancak hesaplama yöntemi, sistem sınırı, veri yılı ve temsil edilen ürün açıkça belirtilmelidir.
Genellikle hayır. DPP ürün bazlı olduğu için çevresel verilerin belirli ürünle ilişkilendirilebilir olması gerekir.
Bugün tüm DPP verileri için genel bir üçüncü taraf doğrulama zorunluluğu yoktur. Ürün grubuna özel düzenlemeler belirli veriler için doğrulama isteyebilir.