Dijital Ürün Pasaportu (DPP); ürünler, bileşenler ve malzemeler için, ürünün tüm yaşam döngüsü boyunca ilgili bilgilere erişim sağlayan yapılandırılmış bir dijital kimlik kaydıdır. Fiziksel bir ürünü QR kod, barkod veya makine tarafından okunabilen başka bir tanımlayıcı gibi bir veri taşıyıcısı aracılığıyla dijital verilerine bağlar.
Ürüne özgü geçerli gerekliliklere bağlı olarak bir DPP; malzeme bileşimi, çevresel performans, dayanıklılık, onarılabilirlik, endişe verici maddeler, uygunluk belgeleri, bakım ve yaşam sonu yönetimine ilişkin bilgileri içerebilir.
Dijital Ürün Pasaportu, Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü (ESPR), (AB) 2024/1781 sayılı Tüzük ve bataryalar ile yapı ürünleri gibi ürün gruplarına yönelik sektöre özgü ayrı AB mevzuatları kapsamında hayata geçirilmektedir.
Gereklilikler, ürüne özgü yetki devri düzenlemeleri aracılığıyla kademeli olarak yürürlüğe girdiğinden, üreticilerin kendi ürün kategorileri için geçerli yükümlülükleri değerlendirmesi ve ürün verilerinin toplanması, yönetilmesi, yayımlanması ve güncellenmesi için güvenilir bir sistem kurması gerekir.
Çevresel beyanlar arasında yer alan Çevresel Ürün Beyanı (EPD) ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) gibi çalışmalarla benzer şekilde DPP de şeffaflığı, sürdürülebilirliği, döngüselliği ve mevzuata uyumu destekler.
Ancak pasaport daha geniş kapsamlıdır: kimlik, çevresel performans, uygunluk ve yaşam döngüsü verilerini, yetkili paydaşların erişebileceği, birlikte çalışabilir tek bir dijital kayıtta bir araya getirir.
ERKE, 2007 yılından bu yana Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA), Çevresel Ürün Beyanı (EPD), ürün sürdürülebilirliği, karbon değerlendirmesi ve çevresel sertifikasyon hizmetlerinde güvenilir bir iş ortağıdır.
İstanbul, Londra ve Dubai'deki ofislerimiz ve tamamlanmış 210'dan fazla sürdürülebilir ürün sertifikasyon sürecimizle, üreticilerin ve uluslararası proje ekiplerinin karmaşık mevzuat ve çevresel gereklilikleri güvenle yönetmelerine yardımcı oluyoruz.
ERKE'nin Dijital Ürün Pasaportu danışmanlığı; mevzuat değerlendirmesi, çevresel uzmanlık, ürün verisi yönetimi ve tedarik zinciri koordinasyonunu bir araya getirir.
Çok disiplinli ekibimiz, üreticilerin ürünleri için gerekli bilgileri belirlemesine, mevcut dokümantasyonu değerlendirmesine, eksik tedarikçi verilerini toplamasına ve yapılandırılmış bir DPP uygulama yol haritası hazırlamasına yardımcı olur.
Hizmetlerimiz, hem AB merkezli üreticilere hem de Avrupa pazarına ürün ihraç eden şirketlere yöneliktir ve ilk mevzuat ve veri boşluğu değerlendirmesinden dijital pasaportun hazırlanması, yayımlanması ve yaşam döngüsü verilerinin yönetimine kadar tüm süreci kapsar.
Dijital Ürün Pasaportu hazırlama süreci; mevzuat analizi, ürün tanımlama, teknik dokümantasyon, çevresel veriler, tedarik zinciri bilgileri ve dijital veri yönetimini içeren koordineli bir çalışmadır.
ERKE olarak beş ana aşamadan oluşan yapılandırılmış bir yaklaşım izliyoruz:
Ürün ve Mevzuat Kapsamının Değerlendirilmesi: Geçerli AB mevzuatını, ürün kategorisini, yetki devri düzenlemelerini ve uygulama takvimlerini inceliyor; ürününüz için uygun DPP düzeyini model, parti veya tekil ürün bazında teyit ediyoruz.
DPP Veri Boşluğu Analizi: Teknik veri föyleri, uygunluk beyanları, EPD'ler, LCA çalışmaları ve malzeme beyanları gibi mevcut dokümanları beklenen DPP veri gereklilikleriyle karşılaştırarak eksik, tamamlanmamış veya güncelliğini yitirmiş tüm alanları belirliyoruz.
Verilerin Toplanması ve Doğrulanması: Gerekli ürün ve tedarik zinciri bilgilerini şirket içi birimlerden, üretim tesislerinden ve tedarikçilerden topluyor; kamuya açık, kısıtlı ve gizli verileri birbirinden ayırarak bilgilerin eksiksizliğini, tutarlılığını ve izlenebilirliğini kontrol ediyoruz.
DPP Yapısı ve Dijital Entegrasyon: Bilgileri yapılandırılmış ve birlikte çalışabilir bir dijital formatta düzenliyor; benzersiz tanımlayıcıları, ekonomik işletmeci bilgilerini ve erişim düzeylerini tanımlıyor ve uygun veri taşıyıcısını seçiyoruz.
Yayımlama, Kayıt ve Yaşam Döngüsü Yönetimi: Pasaportu yayıma hazırlıyor, gerektiğinde benzersiz tanımlayıcıları AB DPP Sicili'ne kaydediyor ve pasaportun ürünün yaşamı boyunca doğru ve güncel kalmasını sağlayacak bir yönetişim prosedürü oluşturuyoruz.
Bir DPP'nin kesin içeriği, geçerli yetki devri düzenlemesi veya sektöre özgü mevzuat aracılığıyla her ürün grubu için ayrı ayrı tanımlanır. Bu nedenle her pasaport aynı bilgileri içermez.
Ürün kategorisine bağlı olarak bir Dijital Ürün Pasaportu aşağıdaki bilgileri içerebilir:
Ürün Kimliği ve İzlenebilirlik: Benzersiz ürün tanımlayıcısı, model, parti veya seri bilgileri, üretici ve ekonomik işletmeci bilgileri, üretim tesisi ve tedarik zinciri izlenebilirliği.
Malzemeler ve Bileşim: Malzemeler, bileşenler, geri dönüştürülmüş içerik, kritik ham maddeler ve endişe verici maddeler.
Çevresel Performans: Çevresel Ürün Beyanı, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, Ürün Çevresel Ayak İzi çalışması veya karbon ayak izi hesaplamasından elde edilen doğrulanmış veriler.
Dayanıklılık, Onarılabilirlik ve Bakım: Beklenen kullanım ömrü, bakım ihtiyaçları, yedek parçalar, onarım talimatları, teşhis bilgileri ve uyumlu araçlar.
Uygunluk Belgeleri: Geçerli AB mevzuatına uygunluğu gösteren uygunluk beyanları, test raporları, sertifikalar ve güvenlik bilgileri.
Yaşam Sonu ve Döngüsellik: Söküm, yeniden kullanım, yenileme, yeniden imalat ve malzeme ile bileşenlerin güvenli şekilde geri dönüştürülmesine yönelik talimatlar.
Avrupa DPP çerçevesi, merkezi ve merkezi olmayan unsurları bir araya getirir.
AB DPP Sicili, ürünlerle ilişkili benzersiz tanımlayıcıları tutan merkezi bir indeksleme sistemi olarak çalışırken ayrıntılı ürün bilgileri genellikle sorumlu ekonomik işletmeci veya onun adına hizmet veren uzman bir DPP hizmet sağlayıcısı tarafından merkezi olmayan bir yapıda saklanır.
Tüketiciler, işletmeler, onarım hizmeti sağlayıcıları, geri dönüşüm kuruluşları, gümrük idareleri ve piyasa gözetimi otoriteleri; ürünün veri taşıyıcısı veya ilgili dijital arayüz üzerinden kendi paydaş grupları için izin verilen bilgilere erişebilir.
Bu hibrit yapı, ekonomik işletmecilerin kendi ürün bilgilerini yönetmesine imkân verirken Avrupa Birliği genelinde tutarlı erişim, birlikte çalışabilirlik ve mevzuat denetimini korur.
Birincil sorumluluk, ürünü AB pazarına arz eden ekonomik işletmeciye aittir. Tedarik zincirinin yapısına bağlı olarak bu kişi veya kuruluş üretici, yetkili temsilci, ithalatçı ya da dağıtıcı olabilir.
Sorumlu işletmeci;
sağlamalıdır.
İthal edilen ürünlerde DPP, ürün Avrupa Birliği'nde serbest dolaşıma bırakılmadan önce hazır olmalıdır. Dolayısıyla yükümlülük, hem AB'deki üreticiler hem de ürünleri Avrupa pazarına giren AB dışındaki üreticiler için geçerlidir.
Şu anda AB pazarına sunulan her ürünün Dijital Ürün Pasaportuna sahip olması gereken tek bir tarih bulunmamaktadır. Uygulama, ürüne özgü yetki devri düzenlemeleri ve sektör mevzuatı aracılığıyla kademeli olarak yürürlüğe girer.
Bir ürün kategorisinin ESPR Çalışma Planı'na dahil edilmesi, DPP'yi otomatik olarak zorunlu hâle getirmez. Bu durum, nihai gereklilikler ve uyum tarihlerinden önce söz konusu grup için teknik çalışmalar, etki değerlendirmesi ve paydaş istişareleri yürütüleceği anlamına gelir.
İlk ESPR Çalışma Planı aşağıdaki ürün gruplarını öncelikli alanlar olarak belirlemektedir:
Bataryalar ve yapı ürünleri ise kendi sektörel mevzuatlarını ve uygulama takvimlerini izlemektedir.
Dijital Ürün Pasaportu danışmanlığı, ürün verisi yönetimini ve sürdürülebilirlik iletişimini geliştirirken üreticilerin AB pazar gerekliliklerine hazırlanmasına yardımcı olur.
Erken hazırlık aşağıdaki önemli avantajları sağlar:
AB Pazarına Hazırlık: Erken hazırlık, üreticilerin yaklaşan mevzuat yükümlülüklerini belirlemesine ve ürüne özgü DPP gereklilikleri yürürlüğe girdiğinde gecikme riskini azaltmasına yardımcı olur.
Mevzuata Uyumun Güçlendirilmesi: Yapılandırılmış bir pasaport; ürün dokümantasyonunu, çevresel bilgileri, sertifikaları ve uygunluk kayıtlarını kontrollü bir dijital çerçevede bir araya getirir.
Tedarik Zinciri Şeffaflığı: DPP süreci, üreticileri tedarikçilerle iletişimi geliştirmeye ve malzeme, bileşen ve üretim verilerini toplamak için daha güvenilir sistemler kurmaya teşvik eder.
Etkin Ürün Verisi Yönetimi: Standartlaştırılmış ve yeniden kullanılabilir dijital bilgiler, tekrarlayan dokümantasyon işlerini azaltır ve otoriteler, müşteriler ve dağıtıcılarla iletişimi destekler.
Döngüsel İş Modellerinin Desteklenmesi: Onarım, yenileme, yeniden kullanım, yeniden imalat ve geri dönüşüm faaliyetleri; yetkili paydaşlara doğru teknik ve malzeme bilgilerinin sunulmasıyla desteklenir ve daha güçlü bir döngüsel ekonomi yaklaşımı pekiştirilir.
EPD ve LCA Çalışmalarıyla Entegrasyon: Mevcut EPD, LCA ve ürün karbon ayak izi çalışmaları DPP için değerli çevresel veriler sağlar. Ancak bunlara ek olarak mevzuata, teknik hususlara ve yaşam döngüsüne ilişkin bilgilerin de sunulması gerekir.
Daha Güçlü Pazar Konumu: Çevresel etki, dayanıklılık ve malzeme bileşimine ilişkin şeffaf ve doğrulanabilir bilgiler, müşteri güvenini artırır ve ürünleri sürdürülebilirlik odaklı pazarlarda farklılaştırır.
Dijital Ürün Pasaportu, fiziksel bir ürünü QR kod gibi bir veri taşıyıcısı aracılığıyla yaşam döngüsü bilgilerine bağlayan yapılandırılmış bir dijital kayıttır. Kimlik, malzemeler, çevresel performans, uygunluk, dayanıklılık ve yaşam sonu işlemlerine ilişkin verileri içerebilir ve bu verileri değer zinciri boyunca yetkili paydaşların erişimine açar.
EPD, bir ürünün Yaşam Döngüsü Değerlendirmesine dayalı doğrulanmış çevresel etkilerini raporlarken Dijital Ürün Pasaportu daha geniş kapsamlı bir dijital kayıttır. Pasaport, çevresel verilerin yanı sıra kimlik, uygunluk, onarılabilirlik ve döngüsellik bilgilerini de içerebilir. Doğrulanmış bir EPD, pasaportun çevresel içeriğinin bir bölümünü sağlayabilir; ancak pasaportun yerini tutmaz.
İlk ESPR Çalışma Planı; demir ve çelik, tekstil, lastikler, alüminyum, mobilya, yataklar ile enerjiyle ilgili ürünler ve bilgi ve iletişim teknolojisi ürünleri gibi öncelikli grupları belirlemektedir. Bataryalar ve yapı ürünleri ise kendi sektörel mevzuatlarını ve takvimlerini izlemektedir. Kesin gereklilikler ve tarihler, her grup için yayımlanan yetki devri düzenlemeleriyle belirlenir.
Evet. Yükümlülük, üretim yeri neresi olursa olsun AB pazarına arz edilen tüm ürünler için geçerlidir. İthal ürünlerde pasaportun, ürün AB'de serbest dolaşıma bırakılmadan önce hazır olması gerekir. Bu nedenle AB dışındaki üreticiler ve ihracatçılar da AB merkezli üreticilerle aynı ürün verilerini hazırlamalıdır.
Avrupa'ya ihracat yapan BAE'deki üreticiler, AB'deki üreticilerle aynı DPP yükümlülüklerine tabidir. ERKE, Dubai ofisimiz aracılığıyla BAE merkezli şirketlerin hangi gerekliliklere tabi olduklarını değerlendirmelerine, veri boşluklarını kapatmalarına ve hedef AB pazarları için uyumlu pasaportlar hazırlamalarına yardımcı olur.
Evet. AB'ye ürün ihraç eden Suudi üreticilerin, ilgili ürün kategorileri için Dijital Ürün Pasaportu hazırlaması gerekir. ERKE, mevzuat kapsamını değerlendirerek, tedarikçi verilerini toplayarak ve Avrupa pazarına erişim için yapılandırılmış bir DPP yol haritası oluşturarak Suudi Arabistan'daki şirketleri destekler.
AB pazarına ürün satan Birleşik Krallık şirketleri, Birleşik Krallık'taki düzenlemelerden bağımsız olarak ilgili ürün grupları için AB DPP gerekliliklerini karşılamalıdır. ERKE, Londra ofisimiz aracılığıyla Birleşik Krallık'taki ihracatçıların ürün verilerini AB gereklilikleriyle uyumlu hâle getirmelerine ve ürünleri serbest dolaşıma girmeden önce pasaportlarını hazırlamalarına yardımcı olur.
QR kod, kabul edilen veri taşıyıcılarından biridir; ancak pasaportun kendisi değildir. Mevzuat, barkod, RFID etiketi ve NFC çipi gibi diğer veri taşıyıcılarına da izin verir. Önemli olan, veri taşıyıcısının fiziksel ürünü benzersiz bir tanımlayıcı aracılığıyla yapılandırılmış dijital verilerine güvenilir şekilde bağlamasıdır.
Evet. Doğrulanmış EPD, LCA ve karbon ayak izi sonuçları, pasaportun çevresel bölümündeki en değerli girdiler arasındadır. Bu veriler üçüncü tarafça doğrulanmış olduğundan genellikle daha az yeniden çalışma gerektirir; ancak mevzuata, tedarik zincirine ve yaşam döngüsüne ilişkin ek bilgiler yine de gereklidir.
Dijital Ürün Pasaportu, ürün için gerekli olan süre boyunca doğru ve güncel kalmalıdır. Ürün, ürün dokümantasyonu veya geçerli gereklilikler değiştiğinde pasaport güncellenmelidir. Veri sahipliğinin ve güncelleme prosedürünün açıkça tanımlanması, pasaportun zaman içinde güvenilir kalmasını sağlar.
ERKE; mevzuat kapsamı değerlendirmesi ve veri boşluğu analizinden veri toplama, dijital yapılandırma, yayımlama ve yaşam döngüsü yönetimine kadar tüm süreçte üreticilere rehberlik eder. İstanbul, Londra ve Dubai'deki ofislerimiz ile LCA, EPD ve ürün sürdürülebilirliği alanlarındaki deneyimimiz sayesinde hem AB'deki hem de AB dışındaki üreticilerin DPP hazırlıklarını tamamlamalarını destekliyoruz.
